|
ولادت
در روز 9 ربيع الاول سال 1349 هـ ق در شهر
مقدس مشهد متولد گرديد و پدرش به ميمنت نام جدش
ايشان را على نام نهاد.
نام پدر گراميشان مرحوم سيد محمد باقر و نام
جد ايشان که از بزرگان علم و زهد بوده سيد على
مىباشد که زندگينامه ايشان را مرحوم شيخ آقا بزرگ
طهرانى در طبقات أعلام الشيعه (قسمت چهارم ص 1432)
ذکر نموده است که گفته شده ايشان در نجف از شاگردان
مولى على نهاوندى و در سامراء از شاگردان مجدد
شيرازى سپس از شاگردان خاص مرحوم سيد اسماعيل صدر
گرديد. و در حدود سال 1308 هـ به شهر مقدس مشهد
بازگرديد و در آنجا مستقر گشت. و از مهمترين
شاگردانش فقيد بزرگوار شيخ محمد رضا آل ياسين (قدس
سره) مىباشد.
خاندان ايشان که از سادات حسينى مىباشند در
عهد صفوى در اصفهان مىزيستند که از طرف سلطان حسين
صفوى جد اعلاى ايشان سيد محمد را به منصب شيخ
الاسلامى در سيستان منصوب نمود و ايشان به آنجا
منتقل شده و با خانواده شان در آنجا سکنى
گزيدند.
از نواده هاى ايشان سيد على جد معظم له اولين
شخصى بود که به شهر مقدس مشهد مهاجرت نمود و در
مدرسه مرحوم ملا محمد باقر سبزوارى مستقر گرديد و از
آنجا براى تکميل درس خود به نجف اشرف مهاجرت نموده
است.
معظم له در پنج سالگى به تعليم قرآن کريم
پرداخت سپس وارد مدرسه دار التعليم دينى به منظور
آموختن، خواندن و نوشتن و غيره شد که در اين مدت
خوشنويسى را از استاد فن ميرزا على آقا ظالم
آموخت.
در سال 1360 هـ به امر پدر بزرگوارش شروع به
آموختن مقدمات علوم حوزوى پرداخت که مجموعه اى از
دروس ادبى همچون شرح الفيه ابن مالک، مغنى ابن هشام
و مطول تفتازانى و مقامات حريرى و شرح النظام را نزد
مرحوم اديب نيشابورى و بعضى ديگر از اساتيد فن
پرداخت. و شرح لمعه و قوانين را نزد مرحوم سيد احمد
يزدى معروف به نهنگ خواند و قسمتى از دروس سطوح مثل
مکاسب و رسائل و کفايه را نزد عالم جليل شيخ هاشم
قزوينى خواند.
و تعدادى از کتب فلسفى همچون شرح منظومه
سبزوارى و شرح الاشراق و اسفار را نزد مرحوم آيسى
خواند و شوارق الالهام را نزد مرحوم شيخ مجتبى
قزوينى آموخت و از محضر علامه محقق ميرزا مهدى
اصفهانى متوفى 1365 هـ بهره هاى فراوان برد. همچنين
از محضر ميرزا مهدى آشتيانى و ميرزا هاشم قزوينى
بهره ها برده است.
پس از فراگيرى علوم ابتدائى مقدمات و سطح،
نزد برخى از اساتيد و مدرسان به فراگيرى علوم عقليه
و معارف الهيه پرداخت. سپس در سال 1368 هـ به شهر
مقدس قم مهاجرت نموده و از محضر مرجع بزرگ آيت الله
بروجردى (قدس سره) در فقه و اصول بهره هاى فراوان
برد و از دانش و معرفت فقهى او بويژه در علم رجال و
حديث استفاده هاى بسيارى نمود. وى همچنين در دروس
فقيه و عالم فاضل سيد حجت کوهکمرى (قدس سره) و
تعدادى از علماى معروف آن دوره شرکت
جست.
معظم له در مدت اقامت در قم با مکاتباتى که
مرحوم سيد على بهبهانى (يکى از علماى برجسته اهواز و
از تابعين مدرسه محقق شيخ هادى طهرانى) که موضوع
مورد مکاتبه بعضى از مسائل قبله بوده بطورى که معظم
له در اين مسائل مناقشات مفصلى با مرحوم بهبهانى حول
آراء مرحوم محقق طهرانى داشته و مرحوم بهبهانى از
آراء استاد خود دفاع مىکرده، پس از مدتى مکاتبه
مرحوم بهبهانى نامه تشکرى براى معظم له فرستاده و از
ايشان تمجيد و تقدير کاملى نمود. و قرار بر آن شد که
بقيه بحث موقع تشرف ايشان به مشهد انجام
گردد.
در سال 1371 هـ معظم له از قم به نجف اشرف
مهاجرت نمود، که در روز اربعين حسينى (عليه السلام)
وارد کربلا گرديد سپس به نجف سفر نمود، و در مدرسه
بخارائى وارد شده و مستقر گرديدند. که در محضر
اساتيد بزرگى همچون آيت الله خوئى و شيخ حسين حلى
(قدس سرهما) در فقه و اصول به مدت طولانى حاضر گرديد
و همچنين در اين مدت هم در دروس بزرگانى همچون آيت
الله حکيم و آيت الله شاهرودى (قدس سرهما) حاضر
گرديد.
در سال 1380 هـ معظم له تصميم رجوع به موطن
خود مشهد گرفت و چون تصور مىنمود که در آنجا مستقر
خواهد شد، از اينرو اساتيدش آيت الله خوئى و شيخ
حسين حلى (قدس سرهما) شهادت رسيدن به درجه اجتهاد را
براى او مکتوب نمودند. همچنين که محدث بزرگ آقا بزرگ
طهرانى شهادت ديگرى در تبحر ايشان به علم رجال و
حديث مکتوب نمود.
معظم له در سال 1381 هـ بار ديگر به نجف
بازگشت و با ورودشان شروع به درس خارج در فقه در باب
مکاسب شيخ انصارى و متعاقب آن شرح عروه در باب طهارت
و بيشتر کتاب صلاة را تدريس نمودند. و در سال 1418
هـ بعد از آنکه کتاب صوم را به پايان رسانده بود،
شروع به شرح کتاب اعتکاف نمود.
همچنين در اين مدت در موضوعات مختلفى همچون
کتاب قضاء و ابحاث ربا و قاعده الالزام و قاعده تقيه
بحثهاى فقهى داشته اند. همچنين در اين مدت بحثهايى
در علم رجال که شامل حجيت مراسيل ابن ابى عمير و شرح
مشيخة التهذيبين و غيره نيز داشته
اند.
همچنين معظم له بحثهايى در علم اصول را در
شعبان 1384 هـ شروع نموده و دوره سوم تدريس را در
شعبان 1411 هـ به پايان رساندند و تمام درسهاى ايشان
در بحثهاى فقه و اصول از سال 1397 هـ تا به حال
بصورت کاستهاى صوتى موجود مىباشد. و در اين روزها
(شعبان 1423 هـ) مشغول به تدريس کتاب زکات از شرح
عروة الوثقى مىباشند.
نبوغ علمى
حـضـرت آيـت اللّه الـعظمى سيستانى (دام ظله
) همواره در بحوث اساتيد خود استعداد و هوش فوق
العاده اى نشان مى دادند و برجسته تر از همه
همشاگردانش بود. وى در اشکال گيرى وحضور ذهن و کثرت
تحقيق و تتبع در مسائل فقهى و رجال و تداوم فعاليت
عـلمى و آشنائى با بسيارى از نظريه ها در ميدانهاى
علمى گوناگون در حوزه , مهارت استثنائى نشان دادند.
شايان ذکر است که ميان حضرت آيت اللّه العظمى
سيستانى (دام ظله ) و شهيد صدر (قدس سره ) در حوزه
نبوغ، علمى و رقابت شديد بود. بـه اين امر مى توان
از گواهى اجتهادى دو تن از اساتيد وى يعنى آيت اللّه
العظمى سيد ابوالقاسم خوئى (رضوان اللّه تعالى عليه
) و علامه حسين حلى (قدس سره ) نگاشته اند پى برد. و
مـعروف است که آيت اللّه خوئى (قدس سره ) به هيچ يک
از شاگردان خود, بجز حضرت آيت اللّه الـعـظمى
سيستانى (دام ظله ) و آيت اللّه شيخ على فلسفى (که
از علماى معروف مشهد مى باشد) گواهى خطى ندادند. و
نـيـز شيخ محدثان عصر خود علامه آقابزرگ تهرانى (قدس
سره ) براى حضرت آيت اللّه العظمى سـيـسـتانى (دام
ظله ) در سال 1380 هجرى قمرى گواهينامه اى نوشته است
و در آن از مهارت حـضـرت آيـت اللّه الـعظمى سيستانى
(دام ظله ) و درايت وى در علم رجال و حديث تمجيد شده
است . يـعـنـى هنگامى که هنوز حضرت آيت اللّه العظمى
سيستانى (دام ظله ) به سن 31 سالگى نرسيده بودند
حايز اين مرتبه والا گرديده اند.
تاليفات و دستاوردهاى
فکرى
نـزديـک بـه 34 سال پيش , حضرت آيت اللّه
العظمى سيستانى (دام ظله ) شروع به تدريس بحث خارج
فقه و اصول و رجال کردند. و نيز بحثهايى پيرامون
مکاسب , طهارت , نماز, قضا, خمس , و برخى از قواعد
فقهى مانند ربا, تقيه , و الزام به انجام رساندند.
وى تـدريـس اصول را در سه دوره تمام کرد, که بعضى از
بحثهاى اين دوره , مثل بحثهاى اصول عـلمى و تعادل و
تراجيح و همچنين بعضى از مباحث فقهى , و برخى از
ابواب نماز و قاعده تقيه و الزام , آماده چاپ است .
عـده اى از فـضـلا مـعروف نيز که بعضى از ايشان مدرس
بحث خارج مى باشند مانند علامه شيخ مـهـدى
مـرواريـد, علامه سيد مرتضى مهرى، علامه سيد حبيب
حسينيان , سيد مرتضى اصفهانى , علامه سيد احمد مددى
, عـلامه شيخ باقر ايروانى , و تعدادى از اساتيد
حوزه هاى علميه , بحث ايشان را به مراجعه و بررسى
گذاشتند. حـضرت آيت اللّه العظمى سيستانى (دام ظله )
همزمان با تدريس و بحث مشغول تاليف و نگاشتن کتابهاى
مهم و چند رساله شدند. هـمـچنين , حضرت آيت اللّه
العظمى سيستانى (دام ظله ) کليه تقريرات بحثهاى
اساتيد خود را به رشته تاليف درآورده اند.
|
1 |
المسائل المنتخبة
|
|
2 |
فقه براى غرب نشينان
(جمع آورى شده طبق فتاواى معظم
له) |
|
3 |
مناسک
حج |
|
4 |
ملحقات مناسک حج (جمع
آورى شده طبق فتاواى معظم
له) |
|
5 |
توضيح المسائل
|
|
6 |
الفتاوى الميسرة (جمع
آورى شده طبق فتاواى معظم
له) |
|
7 |
الرافد فى علم الاصول
(تقريرات بحث معظم له) |
|
8 |
قاعدة لاضرر ولا ضرار
(تقريرات بحث معظم له) |
|
9 |
شرح العروة الوثقى ـ چند
مجلد |
|
10 |
منهاج الصالحين ـ 3 جلد
|
|
11 |
مختصر رساله (جمع آورى
شده طبق فتاواى معظم له) |
|
12 |
البحوث الأُصولیة ـ
دوره کامل اصول |
|
13 |
کتاب
القضاء |
|
14 |
کتاب البيع
والخيارات |
|
15 |
رسالة فى اللباس
المشکوک فيه |
|
16 |
رسالة فى قاعدة
اليد |
|
17 |
رسالة فى صلاة
المسافر |
|
18 |
رسالة فى قاعدة التجاوز
والفراغ |
|
19 |
رسالة فى
القبلة |
|
20 |
رسالة فى
التقیة |
|
21 |
رسالة فى قاعدة
الإلزام |
|
22 |
رسالة فى الاجتهاد
والتقليد |
|
23 |
رسالة فى
الربا |
|
24 |
رسالة فى حجیة مراسيل
ابن أبى عمير |
|
25 |
رسالة فى مسالک القدماء
فى حجیة الأخبار |
|
26 |
نقد رسالة تصحيح
الأسانيد للأردبيلی |
|
27 |
شرح مشيخة
التهذيبين |
|
28 |
مختصر توضيح المسائل
(جمع آورى شده طبق فتاواى معظم
له) |
|
29 |
الفوائد
الرجالیة |
|
30 |
احکام نوجوانان و جوانان
(جمع آورى شده طبق فتاواى معظم
له) |
|
31 |
رسالة فی قاعدة
القرعة |
|
32 |
الفوائد
الغرویة |
|
33 |
رسالة فی صيانة الکتاب
العزيز عن التحريف |
|
34 |
الفوائد
الفقهیة |
|
35 |
رسالة فی تاريخ تدوين
الحديث فی الاسلام |
|
36 |
رسالة فی تحقيق نسبة
کتاب العلل الى الفضل بن
شاذان |
|
37 |
رسالة فی حکم ما اذا
اختلف المجتهدان المساويان فی
الفتوى |
|
38 |
تعليقة على العروة
الوثقى |
|
39 |
رسالة فی اختلاف الآفاق
فی رؤیة الهلال |
|
40 |
شرح مشيخة
الفقيه |
|